Uit TheaterEncyclopedie
(Doorverwezen vanaf Théâtre Français, Amsterdam)
Ga naar: navigatie, zoeken

Naamsgeschiedenis

  • 1788 - 1854: Théâtre sur l'Erwtenmarkt, ook wel Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt of Fransche Comedie
  • 1854 - 1855: Neues Deutsches Theater
  • 1855: Schotse Zendingskerk
  • 1880 - 1885: Collegezaal van de Vrije Universiteit
  • 1886 - 1908: incidentele cabaret- en revuevoorstellingen
  • 1908 - 1935: Salvatori
  • 1942 - 1945: Fietsenstalling
  • 1948 - heden: De Kleine Komedie

Informatie

Naam: Théâtre Français sur l'Erwtenmarkt, ook wel: Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt, Amsterdam of Fransche Comedie (1786-1854)
De zaal kon plaats bieden aan 605 toeschouwers. Na de verbouwing en heropening als theater in 1948 werd de capaciteit van het theater teruggebracht tot ongeveer 500 plaatsen.

Geschiedenis

De schouwburg werd in 1786 gebouwd in opdracht van het Collège dramatique et lyrique, met het doel om Franse opera’s op te voeren die in de Stadsschouwburg van Amsterdam geen toegang kregen. De voorstellingen van het "Théâtre Français" oftewel de "Fransche Schouwburg" waren in het begin dan ook besloten, en alleen te zien voor leden van de sociëteit – een eis van de regenten van de Stadsschouwburg, die beducht waren voor concurrentie en leegloop van hun zaal. Zelf wilden zij geen opera's programmeren in de Stadsschouwburg, omdat die door de hogere kosten (de zangers, het orkest) minder op zouden brengen dan de toneelstukken die er te zien waren. Voor de regenten was een batig saldo van de voorstellingen heel belangrijk - de opbrengsten van de schouwburg vloeiden immers naar de "godshuizen": het Burgerweeshuis en het Oudemannenhuis, en zij moesten er voor zorgen dat de winst die de schouwburg maakte daarvoor hoog genoeg was.
Na de Franse revolutie en de vestiging van de Bataafse republiek in Nederland waren de voorstellingen voor iedereen toegankelijk en brak er een periode van ongekende bloei aan voor de Franse Schouwburg. Tot 1854 werden vele Franse opera’s en toneelstukken opgevoerd, in het Frans gezongen en gesproken.
Het gebouw van de Fransche Schouwburg is nog steeds in gebruik als theater. Voor de geschiedenis na 1854, zie De Kleine Komedie, Amsterdam
Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt 71094.jpg Scèneafbeelding van La Morte di Cleopatre La mort de Cléopâtre 68023.jpg
Links: De Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt (nu: Amstel) in Amsterdam. Ets en Aquatint door A. Lutz, 1825. Rechts: Madame Grassini zingt in de opera "La mort de Cleopatra" in het Théâtre Francais, 26 februari 1807. Pen en aquarel door Christiaan Andriessen, 1807. Collectie TIN.

Premières Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt

Een chronologisch overzicht van de voorstellingen die in de Fransche Schouwburg een de Erwtenmarkt, Amsterdam in première zijn gegaan:

 
La belle Arsène - Théâtre Français - 1829-01-06
Isaura of de krankzinnige - Amsterdam Stadsschouwburg - 1833-06-01
Descente d'Orphée aux Enfers - Producent onbekend - 1833-10-19
De honderdjarige man of De familie Gaillard - Gezelschap Rosenveldt - 1842-12-12
Les diamans de la Couronne - Théâtre Français - 1843-01-05
Jerome Pointu of De listige kantoorbediende - Gezelschap Rosenveldt - 1843-02-15
De vrek - Gezelschap Rosenveldt - 1843-02-15
De geveinsde zotheid door liefde - Gezelschap Rosenveldt - 1843-05-10
De huuwlijks duivel - Gezelschap Rosenveldt - 1843-05-10
De advokaat Patelyn - Gezelschap Rosenveldt - 1843-05-10
Les diamans de la Couronne - Théâtre Français - 1847-09-18
Een glas water - Gezelschap A. Peters - 1848-11-29
De nieuwe onderneming van Arlequin, begunstigd door Amor - en F. Stemmerik Gezelschap o.l.v. A. Varangot - 1849-09-15
Eene les voor de mannen - Varangot en F. Stemmerik Gezelschap o.l.v. A. - 1849-09-17
Haydée, ou le secret - Théâtre Français - 1850-10-01
Gille Ravisseur - Théâtre Français - 1850-12-03
Les Diamans de la Couronne - Théâtre Français - 1850-12-21
Giralda, ou la nouvelle psyche - Théâtre Français - 1851-04-24
Les Diamans de la Couronne - Théâtre Français - 1851-10-11
Gastibelza, ou le fou de Tolede - Théâtre de l'Opéra Français - 1851-10-30
Guillaume Tell (vierde akte) - Théâtre Français - 1852-03-30
Arthur, of zestien jaren later - Gelegenheidscombinaties - 1852-05-25
Giralda ou la nouvelle psyché - Théâtre Français - 1852-11-09
Croque poule - Théâtre de l'Opéra Français - 1852-11-09
Gille Ravisseur - Théâtre Français - 1852-12-27


Een alfabetisch overzicht van de premières, die hebben plaatsgevonden in de Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt, Amsterdam voor zover geregistreerd in de Productiedatabase: voorstellingen

Premières Fransche Schouwburg, Amsterdam

Een chronologisch overzicht van de voorstellingen die in de Fransche Schouwburg, Amsterdam in première zijn gegaan:

 
Asschepoester - Gezelschap Salon des Variétés - 1849-08-18
De witte pelgrim, of de twee weezen van het gehucht olival - Gelegenheidscombinaties - 1852-05-23
Het bedelende meisje - Gezelschap Rosenveldt - 1861-09-09


En een alfabetisch overzicht van de premières die zijn ingevoerd onder de naam Fransche Schouwburg, Amsterdam voor zover geregistreerd in de Productiedatabase: voorstellingen

Premières Fransche Schouwburg aan de Erwtenmarkt

Een chronologisch overzicht van de voorstellingen die in het Théâtyre Français, Amsterdam in première zijn gegaan:

 
Bouffe et le tailleur - Théâtre Français - 1820-10-28
Alexis, ou l'erreur d'un bon père - Théâtre Français - 1820-10-28
Deux savoyards - Théâtre Français - 1820-10-28
Fernand Cortez - Producent onbekend - 1832-01-26
Un duel sous le Cardinal de Richelieu - Théâtre Français - 1833-01-24
Le comte ory - Théâtre Français - 1833-10-21
Le bouffe et le tailleur - Théâtre Français - 1833-10-21
Le rossignol - Gelegenheidscombinaties - 1834-11-01
Le domino noir - Théâtre Français - 1843-01-07
Le brasseur de Preston - Théâtre Français - 1844-10-26
La favorite - Théâtre Français - 1846-10-15
Les Huguenots - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1846-11-14
La reine de Chypre - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1846-12-12
Les mousquetaires de La Reine - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1847-04-24
Le Rossignol - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1847-04-29
Le domino noir - Théâtre Français - 1847-09-25
Un intermède musical - Théâtre Français - 1847-09-27
Le Pré aux Clercs - Théâtre Français - 1847-10-12
Katharina Howard of De twee schijndooden - en F. Stemmerik Gezelschap o.l.v. A. Varangot - 1849-09-27
Les mousquetaires de La Reine - Théâtre Français - 1850-09-14
La favorite - Théâtre Français - 1850-09-17
Lucia di Lammermoor - Théâtre Français - 1850-09-21
La part du diable - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1850-09-28
Trop heureuse - Théâtre Français - 1850-10-08
Le postillon de Lonjumeau - Théâtre Français - 1850-10-15
Un tigre du Bengale - Théâtre Français - 1850-10-17
Norma - Théâtre Français - 1850-10-17
Le chalet - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1850-11-07
Une fille terrible - Théâtre Français - 1850-11-07
Le nouveau seigneur du village - Théâtre Français - 1850-11-07
Fra-Diavolo, ou l'hotellerie de Terracine - Théâtre Français - 1850-11-09
Une femme qui a une jambe de bois - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1850-11-12
La muette de Portici - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1850-11-12
Heloise et Abailard - Théâtre Français - 1850-12-03
Le val d'Andorre - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1850-12-10
I due Foscari - Théâtre Français - 1850-12-19
Secours contre L'incendie - Théâtre Français - 1851-01-02
Le songe d'une nuit d'été - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-01-09
Le lion et le rat - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-01-14
Un monsieur qui suit les femmes - Théâtre Français - 1851-01-23
Le Caïd - Théâtre Français - 1851-01-25
La sirène - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-02-17
Diviser pour régner - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-03-06
La lettre de change - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-03-08
La maitre de chapelle - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-03-11
Ruy Blas! - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-03-11
La chambre à deux lits - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-03-15
Qui se dispute s'adore - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-04-03
La reine de Chypre - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-04-12
Robert le diable - Théâtre Francais o.l.v. Ch. Hüner - 1851-04-26
… overige resultaten


Een alfabetisch overzicht van de premières, die hebben plaatsgevonden in het Théâtre Français, Amsterdam voor zover geregistreerd in de Productiedatabase: voorstellingen

Externe links

Computermodel van de Fransche Schouwburg in 3d

Bronnen

  • Productiedatabase
  • Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw. Redactie Bob Logger, Eric Alexander, Menso Carpentier Alting, Nico van der Krogt, Nathalie Wevers. Theater Instituut Nederland, 2007
  • S.A.M. Bottenheim, De opera in Nederland, Leiden 1983